Ty. Ja. Rzeczy

Historie kina i inne historie Smutek tropików

Ty to młoda kobieta albo młody mężczyzna. Ja to młody mężczyzna albo młoda kobieta. Rzeczy to świat, który ich otacza, o którym marzyli. Rzeczy ich opisują i definiują. Uszczęśliwiają i osaczają. Pozwalają marzyć, ale również te marzenia odbierają. Rzeczy są trzecim elementem w miłosnej grze między Ty i Ja – grze, która toczy się w przestrzeniach nowoczesnych mieszkań, na stronach nowoczesnych pism…

„Ty i ja” to pismo, które ukazywało się w Polsce w latach 60. i 70. i lansowało nowoczesny, zachodni styl życia. Pismo, które w czasach głębokiego PRL-u przedrukowywało zdjęcia Avedona i Newtona, Sieffa i Bourdina, prezentowało modowe i wnętrzarskie nowinki prosto z Paryża i Nowego Jorku – pokazywało nowoczesny świat pięknych ludzi i pięknych rzeczy. Rzeczy to powieść Georges’a Pereca z 1965 roku: prawdziwa „historia z lat 60.”. To opowieść o młodej kobiecie i młodym mężczyźnie, parze, której marzenia i pragnienia zdeterminowane są przez chęć posiadania coraz większej ilości przedmiotów: pięknych i nowoczesnych, wszechobecnych lecz zazwyczaj niedostępnych. Pozostają one obiektem niemalże seksualnego pragnienia, które niszczy i wypala.
Świat prezentowany w „Ty i ja” był dla większości czytelników niedostępny – był pewną utopią, wizją lepszej, pięknej i nowoczesnej rzeczywistości. Świat prezentowany w Rzeczach był dla ich zachodnich czytelników na wyciągnięcie ręki, często za szybą witryny. Nadmiar, który osacza i prowadzi do nigdy niezaspokojonego pragnienia – nie bez powodu książka Pereca uchodzi za jeden z pierwszych głosów krytykujących społeczeństwo konsumpcyjne i materializm zachodniej kultury. Sen o rzeczach i piekło rzeczy zostały tu więc zderzone ze sobą.
Dziś „Ty i ja” olśniewa swą niezwykle wyrafinowaną szatą graficzną, wspaniałymi zdjęciami polskich fotografów (m.in. Zbigniewa Dłubaka, Eustachego Kossakowskiego, Tadeusza Rolkego) i przedrukami zdjęć słynnych fotografów zagranicznych. Jest lekturą obowiązkową dla miłośników kultury, mody i dizajnu lat 60. Równocześnie jednak nie sposób nie zauważyć jego wybitnie konsumpcyjnego charakteru – niezliczone zdjęcia rzeczy, mieszkań, ubrań, kobiet uprzedmiotowionych w pozach modelek…
Pismo „Ty i ja”, Rzeczy Georges’a Pereca i portret Twiggy – ikony lat 60. – autorstwa Richarda Avedona (pochodzący z sesji dla „Vogue’a” z 1967 roku i przedrukowany w „Ty i ja”) są więc materiałem, tworzącym tę opowieść. Opowieść skomponowaną m.in. z fragmentów zdjęć fotografów publikujących w „Ty i ja” – często również tych bardzo znanych.